Śrī-Muruga-Paramēśvara-Mūrti-Bhēda-Āvaraṇa-Prakaraṇam : A Treatise on the Divine Manifestations, Postures, and Avarana Deities of Lord Murugan according to Śaivāgama


TaHiEnFrEs

ஸ்ரீ முருகப் பெருமானின் மூர்த்தி பேதங்கள் மற்றும் ஆவரண மூர்த்திகள்

ஸ்ரீ முருகப் பெருமானின்‌ மூர்த்தி பேதங்கள்‌ யாவை? 

1.⁠ ⁠உட்கார்ந்த கோலம் 

(ஆசனர்‌) 

2.⁠ ⁠நின்ற கோலம்‌ (ஸ்தானகர்‌)

3.⁠ ⁠நடைக்கோலம்‌ (யானகர்‌)

இரண்டு கைகள் கொண்டு முறையே உட்கார்ந்த கோலமும் நின்ற கோலமும் விளங்குமானால் ஆசனர் என்றும், ஸ்தானகர் என்றும் வழங்கப்படுவார்.

ஆறு எட்டு பன்னிரெண்டு கரங்களுடன் விளங்கும் மூர்த்தங்கள் நடைக்கோலம் (யானர்) என்பர்.

மேலும் சக்திகள் இல்லாமல் இருந்தால் ‘யோக பேரம்’ என்றும், சக்திகளோடு விளங்கினால் ‘போகபேரம்’ என்றும் வழங்கப்படும்.

முருகனின் அஷ்டவித்யேஸ்வரர்கள் (இரண்டாமாவரணம்)

1.ஜயந்தன் 2. அக்னிசிகன் 3. கிருத்திகாபுத்ரன் 4. பூதபதி 5. சேநானீ 6. குகரன் 7. ஹேமசூலன் 8. விசாலாக்ஷன்.

மூன்றாமாவரணம்:

1.கஜேந்திரன்

 2. சுதேஹரன் 

3.⁠ ⁠மஹாவல்லி 

4.⁠ ⁠சுமுகன் 

5.⁠ ⁠மயூரான் 

6.⁠ ⁠சேனாபதி 

7.⁠ ⁠தேவசேனா 

8.⁠ ⁠சுமித்ரன்.

முருகனின் சண்டேஸ்வரருக்குச் ‘சுமித்ரசண்டன்’ என்பது பெயர்.

வசிஷ்டகோத்திரத்தில் தோன்றிய ஸ்வர்ணாக்ஷன் என்பவனின் மகன் சுமித்ரன் இவன் தோன்றிய இடம் காசிமாநகரம்.

இவன் விதிப்படி முருகனை சதாகாலமும் பூஜை செய்து உபாசித்து வந்தான். அதன் பலனால் முருகப்பெருமான் அவன் முன்தோன்றி ‘எனது கணங்களுக்கு நீ தலைவனாக இருப்பாயாக’ என்று வரமருளினார். அன்று முதல் சுமித்ரன் முருகனின் சண்டேசர் ஆனார்.

முருகனின் துவாரபாலகர்

சுதேஹன், சுமுகன்.

சிவஸ்ரீ பாலீஸ்வரக் குருக்கள் தொகுத்த சிவாகம செய்தி விளக்கம் என்னும் நூலில் இருந்து.


English IAST Transliteration

Śrī Muruka p Perumāṉiṉ Mūrti Pētaṅkaḷ maṟṟum Āvaraṇa Mūrttikaḷ

Mūrti Kōlaṅkaḷ:

  1. Utkārnta kōlam (Āsaṉar)
  2. Niṉṟa kōlam (Sthāṉakar)
  3. Naṭaikkōlam (Yāṉakar)

Iraṇṭu kaikaḷ koṇṭu muṟaiyē utkārnta kōlamum niṉṟa kōlamum viḷaṅkumāṉāl āsaṉar eṉṟum, sthāṉakar eṉṟum vaḻaṅkappaṭuvār. Āṟu eṭṭu paṉṉiraṇṭu karatṅkaḷuṭaṉ viḷaṅkum mūrttaṅkaḷ naṭaikkōlam (yāṉakar) eṉpar. Mēlum caktikaḷ illāmal iruntāl ‘yōka pēram’ eṉṟum, caktikaḷōṭu viḷaṅkiṉāl ‘pōka pēram’ eṉṟum vaḻaṅkappaṭum.

Murukaṉiṉ Aṣṭavityēśvararkaḷ (Iraṇṭāmāvaraṇam):

  1. Jayantaṉ
  2. Akṉicikaṉ
  3. Kiruttikāputraṉ
  4. Pūtapati
  5. Cēṉāṉī
  6. Kukaraṉ
  7. Hēmacūlaṉ
  8. Vicālākṣaṉ

Mūṉṟāmāvaraṇam:

  1. Kajēntiraṉ
  2. Cutēharaṉ
  3. Mahāvalli
  4. Cumukaṉ
  5. Mayūrāṉ
  6. Cēṉāpati
  7. Tēvacēṉā
  8. Cumitraṉ

Murukaṉiṉ Caṇṭēśvarar:

Murukaṉiṉ caṇṭēśvararukku c ‘Cumitracaṇṭaṉ’ eṉpatu peyar. Vaciṣṭa kōttirattil tōṉṟiya Svarṇākṣaṉ eṉpavaṉiṉ makaṉ Cumitraṉ. Ivaṉ tōṉṟiya iṭam Kācimaṉākaram. Ivaṉ vitippaṭi Murukaṉai satākālamum pūjai ceytu upācittu vantāṉ. Ataṉ palaṉāl Murukapperumāṉ avaṉ muṉtōṉṟi ‘Eṉatu kaṇaṅkaḷukku nī talaivaṉāka iruppāyāka’ eṉṟu varamaruḷiṉār. Aṉṟu mutal Cumitraṉ Murukaṉiṉ caṇṭēcar āṉār.

Murukaṉiṉ Tuvārapālakar:

Cutēhaṉ, Cumukaṉ.

(Civaśrī Pālīśvara Kurukkaḷ Tokutta ‘Civākama Ceyti Viḷakkam’ Eṉṉum Nūlil Iruṉtu)


கலைச்சொல்லகராதி / அருஞ்சொற்பொருள்

  • மூர்த்தி பேதம் (Mūrti Bhēdam) – இறைவனின் பல்வேறு திருவுருவ மூர்த்த நிலைகள்/வடிவங்கள்.
  • ஆசனர் (Āsanar) – அமர்ந்த திருக்கோலத்தில் காட்சிதரும் மூர்த்தி.
  • ஸ்தானகர் (Sthānakar) – நின்ற திருக்கோலத்தில் காட்சிதரும் மூர்த்தி.
  • யானகர் (Yānakar) – இயங்கும் அல்லது நடைத் திருக்கோலத்தில் காட்சிதரும் மூர்த்தி.
  • யோக பேரம் (Yoga Bēram) – சக்திகள் இன்றித் தனித்து யோக நிலையில் எழுந்தருளியிருக்கும் உருவம்.
  • போக பேரம் (Bhoga Bēram) – இச்சாசக்தி, கிரியா சக்திகளோடு (வள்ளி, தேவயானை) எழுந்தருளியிருக்கும் உருவம்.
  • ஆவரணம் (Āvaraṇam) – ஆலயப் பரிவார மூர்த்திகள் அமைந்திருக்கும் சுற்றுகளின் வரிசை.
  • அஷ்டவித்யேஸ்வரர்கள் (Aṣṭavidyēśvararkaḷ) – இரண்டாமாவரணத்தில் வீற்றிருக்கும் எட்டு அதிபதி தேவதைகள்.
  • சுமித்ரசண்டன் (Sumitracanṭan) – முருகப் பெருமானின் வழிபாட்டு நிர்மாலயத்தைப் பெறும் சண்டேஸ்வரர்.
  • துவாரபாலகர்கள் (Duvārapālakarkaḷ) – கருவறை வாயிலைக் காக்கும் முதன்மைத் தேவக் காவலர்கள்.

भगवान श्री मुरुगन के मूर्ति भेद एवं आवरण देवता

मूर्ति स्वरूप (Postures of the Divine Manifestations)

  1. आसन मूर्ति (आसून/आस्र): दो भुजाओं से युक्त बैठी हुई मुद्रा में स्थित मूर्ति।
  2. स्थानक मूर्ति (स्थानक): दो भुजाओं से युक्त खड़ी हुई मुद्रा में स्थित मूर्ति।
  3. यानक मूर्ति (यानक): छह, आठ अथवा बारह भुजाओं से युक्त गमन/चलती हुई मुद्रा में स्थित मूर्ति।

यदि भगवान शक्तियों (वल्ली एवं देवसेना) के बिना एकाकी विराजमान हों तो उन्हें ‘योग बेर’ कहा जाता है, और यदि वे शक्तियों के साथ विराजमान हों तो उन्हें ‘भोग बेर’ कहा जाता है।

भगवान मुरुगन के द्वितीय आवरण के अष्टविद्येश्वर

  1. जयन्त
  2. अग्निचूक (अग्निशिख)
  3. कृत्तिकापुत्र
  4. भूतपति
  5. सेनानी
  6. गुहरन (गुह)
  7. हेमशूल
  8. विशालाक्ष

तृतीय आवरण के देवता

  1. गजेन्द्र
  2. सुदेह
  3. महावल्ली
  4. सुमुख
  5. मयूर
  6. सेनापति
  7. देवसेना
  8. सुमित्र

भगवान मुरुगन के चण्डेश्वर

भगवान मुरुगन के चण्डेश्वर का नाम ‘सुमित्रचण्ड’ है। वशिष्ठ गोत्र में उत्पन्न स्वर्णक्ष का पुत्र सुमित्र था। उसका जन्म काशी नगरी में हुआ था। वह विधि-विधान से सदा भगवान मुरुगन की पूजा और उपासना करता था। उसकी भक्ति से प्रसन्न होकर भगवान मुरुगन ने प्रकट होकर उसे वरदान दिया— तुममेरेगणोंकेस्वामीहोगे। उसी दिन से सुमित्र भगवान मुरुगन के चण्डेश्वर बने।

भगवान मुरुगन के द्वारपाल

सुदेह, सुमुख।

(साभार: शिवश्रीपालीश्वरगुरुक्कलद्वारासंकलितशिवागमसेय्तिविळक्कमग्रन्थसे)


शब्दावली

  • मूर्ति भेद (Mūrti Bheda) – भगवान के विविध स्वरूप एवं आकृतियाँ।
  • आसन (Āsana) – उपविष्ट (बैठी हुई) मुद्रा।
  • स्थानक (Sthānaka) – तिष्ठन् (खड़ी हुई) मुद्रा।
  • यानक (Yānaka) – गमनशील (चलती हुई) मुद्रा।
  • योग बेर (Yoga Bera) – शक्तियों से रहित केवल ध्यानमग्न एकाकी स्वरूप।
  • भोग बेर (Bhoga Bera) – वल्ली एवं देवसेना देवियों के साथ गृहस्थ/अनुग्रह स्वरूप।
  • आवरण (Āvaraṇa) – मन्दिर की परिक्रमाओं में स्थित सम्बद्ध देवताओं के मण्डल।
  • अष्टविद्येश्वर (Aṣṭavidyeśvara) – द्वितीय मण्डल/परिक्रमा के आठ अधिष्ठाता देव।
  • सुमित्रचण्ड (Sumitracaṇḍa) – भगवान मुरुगन के सम्प्रदाय में समर्पित नैवेद्य-निर्माल्यादि ग्रहण करने वाले चण्डेश्वर।
  • द्वारपाल (Dvārapāla) – गर्भगृह के द्वार की रक्षा करने वाले मुख्य देव।

The Divine Manifestations and Avarana Deities of Lord Murugan

Postures of Divine Forms (Mūrti Bhedas)

  1. Seated Posture (Āsanar): Manifestation featuring two hands in a seated position.
  2. Standing Posture (Sthānakar): Manifestation featuring two hands in a standing position.
  3. Walking/Moving Posture (Yānakar): Manifestation featuring six, eight, or twelve hands in a dynamic posture.

If the Lord is manifested without His consorts, the form is termed ‘Yoga Bera’; if He is manifested alongside His divine Shaktis (Valli and Devasena), it is termed ‘Bhoga Bera’.

Ashta Vidyesvaras of the Second Avarana (Mandalic Enclosure)

  1. Jayanta
  2. Agnisika
  3. Krittikaputra
  4. Bhutapati
  5. Senani
  6. Guharan
  7. Hemasula
  8. Visalaksha

Deities of the Third Avarana

  1. Gajendra
  2. Sudehara
  3. Mahavalli
  4. Sumukha
  5. Mayuran
  6. Senapati
  7. Devasena
  8. Sumitra

The Chandesvara of Lord Murugan

The Chandesvara associated with Lord Murugan is named ‘Sumitrachanda’. Sumitra was the son of Swarnaksha of the Vasishta gotra, born in the sacred city of Kashi. He worshipped and meditated upon Lord Murugan continuously in strict accordance with Agamic rules. Pleased by his devotion, Lord Murugan appeared before him and granted a boon: “You shall be the leader of My ganas.” From that day forward, Sumitra became the Chandesvara of Lord Murugan.

Dvarapalas (Door Protectors) of Lord Murugan

Sudeha and Sumukha.

(Sourced from ‘Sivagama Seyti Vilakkam’ compiled by Sivasri Baliswara Kurukkal)


Glossary

  • Murti Bheda – The distinct iconographic manifestations and postures of the deity.
  • Asanar – The divine posture in a seated position.
  • Sthanakar – The divine posture in a standing position.
  • Yanakar – The dynamic/walking divine posture with multiple hands.
  • Yoga Bera – The austere form manifested without divine consorts.
  • Bhoga Bera – The graceful form manifested with divine consorts (Valli and Devasena).
  • Avarana – The concentric enclosures/circuits surrounding the sanctum containing retinue deities.
  • Ashta Vidyesvaras – The eight governing lords positioned in the second Avarana enclosure.
  • Sumitrachanda – The specific Chandesvara entity who receives the Nirmalya (blessed offerings) of Lord Murugan.
  • Dvarapala – The divine threshold guardians protecting the entrance of the inner sanctum.

Les Manifestations Divines et Déités Avarana du Seigneur Murugan

Postures des Manifestations Divines (Mūrti Bhedas)

  1. Posture Assise (Āsanar) : Manifestation présentant deux bras en position assise.
  2. Posture Debout (Sthānakar) : Manifestation présentant deux bras en position debout.
  3. Posture En Marche (Yānakar) : Manifestation dynamique présentant six, huit ou douze arms.

Si le Seigneur est représenté sans Ses épouses, cette forme est appelée ‘Yoga Bera’ ; s’Il est représenté accompagné de Ses Śaktis divines (Valli et Devasena), elle est appelée ‘Bhoga Bera’.

Aṣṭa Vidyeśvaras du Second Āvaraṇa (Circuits d’Enceinte)

  1. Jayanta
  2. Agnisika
  3. Kṛttikāputra
  4. Bhūtapati
  5. Senānī
  6. Guharan
  7. Hemasūla
  8. Viśālākṣa

Déités du Troisième Āvaraṇa

  1. Gajendra
  2. Sudehara
  3. Mahāvalli
  4. Sumukha
  5. Mayūran
  6. Senāpati
  7. Devasenā
  8. Sumitra

Le Caṇḍeśvara du Seigneur Murugan

Le Caṇḍeśvara associé au Seigneur Murugan est nommé ‘Sumitracaṇḍa’. Sumitra était le fils de Swarnaksha, appartenant au gotra Vasishta, né dans la ville sainte de Kashi. Il adorait et méditait continuellement sur le Seigneur Murugan selon les règles des Āgamas. Satisfait de sa dévotion, le Seigneur Murugan lui apparut et lui accorda cette grâce : “Tu seras le chef de Mes gaṇas.” Depuis ce jour, Sumitra devint le Caṇḍeśvara du Seigneur Murugan.

Les Dvārapālas (Gardiens de Porte) du Seigneur Murugan

Sudeha et Sumukha.

(Extrait de l’ouvrage ‘Civākama Ceyti Viḷakkam’ compilé par Civaśrī Pālīśvara Kurukkaḷ)


Glossaire

  • Mūrti Bheda – Les différentes formes iconographiques et postures divines.
  • Āsanar – La posture divine assise.
  • Sthānakar – La posture divine debout.
  • Yānakar – La posture divine en mouvement dotée de bras multiples.
  • Yoga Bera – La forme ascétique représentée sans épouses divines.
  • Bhoga Bera – La forme gracieuse représentée avec les Śaktis divines (Valli et Devasena).
  • Āvaraṇa – Les enceintes concentriques du temple abritant les déités secondaires.
  • Aṣṭa Vidyeśvaras – Les huit déités régentes situées dans la seconde enceinte.
  • Sumitracaṇḍa – Le Caṇḍeśvara recevant les offrandes sacrées (Nirmālya) du Seigneur Murugan.
  • Dvārapāla – Les gardiens divins protégeant l’entrée du sanctuaire.

Las Manifestaciones Divinas y Deidades Avarana del Señor Murugan

Posturas de las Manifestaciones Divinas (Mūrti Bhedas)

  1. Postura Sentada (Āsanar): Manifestación con dos brazos en posición sentada.
  2. Postura De Pie (Sthānakar): Manifestación con dos brazos en posición de pie.
  3. Postura En Movimiento (Yānakar): Manifestación dinámica con seis, ocho o doce brazos.

Si el Señor se manifiesta sin Sus consortes, la forma se denomina ‘Yoga Bera’; si se manifiesta acompañado de Sus Śaktis divinas (Valli y Devasena), se denomina ‘Bhoga Bera’.

Aṣṭa Vidyeśvaras del Segundo Āvaraṇa (Circuitos del Templo)

  1. Jayanta
  2. Agnisika
  3. Kṛttikāputra
  4. Bhūtapati
  5. Senānī
  6. Guharan
  7. Hemasūla
  8. Viśālākṣa

Deidades del Tercer Āvaraṇa

  1. Gajendra
  2. Sudehara
  3. Mahāvalli
  4. Sumukha
  5. Mayūran
  6. Senāpati
  7. Devasenā
  8. Sumitra

El Caṇḍeśvara del Señor Murugan

El Caṇḍeśvara perteneciente al Señor Murugan recibe el nombre de ‘Sumitracaṇḍa’. Sumitra era hijo de Swarnaksha del gotra Vasishta, nacido en la sagrada ciudad de Kashi. Adoraba y meditaba continuamente en el Señor Murugan de acuerdo con las reglas agámicas. Complacido por su devoción, el Señor Murugan se le apareció y le otorgó una bendición: “Serás el líder de Mis gaṇas.” Desde aquel día, Sumitra se convirtió en el Caṇḍeśvara del Señor Murugan.

Los Dvārapālas (Guardianes de Puerta) del Señor Murugan

Sudeha y Sumukha.

(Extraído de la obra ‘Civākama Ceyti Viḷakkam’ compilada por Civaśrī Pālīśvara Kurukkaḷ)


Glosario

  • Mūrti Bheda – Las variadas manifestaciones iconográficas y posturas divinas.
  • Āsanar – La postura divina sentada.
  • Sthānakar – La postura divina de pie.
  • Yānakar – La postura divina en movimiento con múltiples brazos.
  • Yoga Bera – La forma ascética representada sin consortes divinas.
  • Bhoga Bera – La forma agraciada representada con consortes divinas (Valli y Devasena).
  • Āvaraṇa – Los recintos concéntricos del templo donde residen las deidades secundarias.
  • Aṣṭa Vidyeśvaras – Las ocho deidades regentes situadas en el segundo Avarana.
  • Sumitracaṇḍa – El Caṇḍeśvara que recibe las ofrendas sagradas (Nirmālya) del Señor Murugan.
  • Dvārapāla – Los guardianes divinos que protegen la entrada del santuario interior.

/